Грците ѕверски убиваат 60 селани од с. Загоричани, вклучувајќи и старци, жени и деца. Италијанскиот полковник Албер, кој учествувал во многу борби со дивите африкански племиња, за убиствата во Загоричани вели:
„Често се случуваше наши војници да бидат заробени од Африканците и убиени. Но, убивање со таква свирепост не сум видел досега и не можам да најдам зборови со кои би ги опишал тие што ова злодело го сториле“ .
Овој масакр е инспирација за песната “Народе македонски”…
Тие мали души беа присилени да преживеат пекол кој ниту еден возрасен не може ни да го замисли. Наместо приспивни песни, слушаа ехо од бомби. Наместо безгрижни игри, учеа како да преживеат глад, зима и страшни патувања.
Патувањето во возовите на смртта и надежта беше нивното крштевање во страдањето. Набиени во ладни вагони, без леб и вода, со денови патуваа низ непознати предели. Тие метални кутии беа нивните нови „домови“ каде плачот на најмалите го кршеше мразот по стаклата. Многу од нив таму, во тие возови, за последен пат ги видоа своите браќа и сестри пред да бидат раздвоени низ светот.
Кога стигнаа во домовите низ Македонија, Ташкент, Полска или Чехословачка, ги пречекаа туѓи јазици и непознати лица. Иако беа згрижени и прифатени од добри луѓе, ништо не можеше да го замени мирисот на мајчината прегратка и прашината од родното село. Таму, во тие домови за сираци, тие деца сонуваа на македонски, тивко плачејќи во ноќите за она што им беше насилно одземено.
Овие страдања ги изградија како карпи. Ги направија челични луѓе, борци кои изградија нови животи од ништо. Но, под тој челик, нивните срца засекогаш останаа расплачени и ранети. Секој од нив до крајот на животот ја носеше онаа тивка, неискажана тага за изгубениот рај, за дворот во Загоричани, Костур или Лерин.
Тие пораснаа со лузни што не зараснуваат, но со гордост што не се купува. Денес им се поклонуваме на тие „мали големи луѓе“. Нивната болка е наш аманет – никогаш да не заборавиме низ што поминаа за ние денес да знаеме кои сме!
Вечна слава на мачениците за Македонија!



























